100 lat od powołania Parafii w Książenicach

Dzisiaj mija dokładnie 100 lat od wejścia w życie dekretu erygującego samodzielną parafię w Książenicach – decyzję ogłoszoną 1 sierpnia 1925, wyłączającą naszą wspólnotę z parafii w Rybniku.

Parafia rybnicka należała do największych parafii w archidiecezji wrocławskiej. Administracja kościelna przyłączyła Książenice do parafii Matki Bożej Bolesnej w Rybniku, które były odległe od kościoła parafialnego o około 10 km. Brak komunikacji utrudniał dotarcie z posługą duszpasterską do chorych W najdalszych krańcach parafii. Złe drogi wykluczały możliwość szybkiego poruszania się tak duchownym, jak i mieszkańcom wsi, którzy świadomi niedzielnego obowiązku maszerowali do Rybnika lub jechali furmanką. Trudna była również sprawa nauki religii dla dzieci przygotowujących się do spowiedzi i pierwszej komunii św. Dzieci od jesieni do Wielkanocy musiały dwa razy w tygodniu chodzić do Rybnika przez las. Były w tych dniach zwalniane ze szkoły, ale i tak często wracały o zmroku. Wtedy rodzice wychodzili im naprzeciw.

Już w pierwszej połowie XIX w. – w 1820 r. – Jan Szymura odbudował na swoim gruncie pierwszą kaplicę w Książenicach, w której znajdował się skromny ołtarz Matki Boskiej Częstochowskiej, Droga Krzyżowa i mały dzwonek, który trzy razy dziennie wzywał mieszkańców wsi do modlitwy. Kaplica ta w 1904 roku została odnowiona i powiększona, nie była jednak wystarczająco duża, by mógł w niej swobodnie odbywać się kult liturgiczny.

Po zakończeniu I wojny światowej mieszkańcom Książenic sprzykrzyły się niedzielne, 10-kilometrowe wędrówki na msze św. do Rybnika. Wobec tego wysłali do Kurii Wrocławskiej prośbę o utworzenie oddzielnej parafii. W odpowiedzi Kuria wydelegowała ks. dziekana Lose z Pawłowic celem zbadania stanu kaplicy. Ocena wypadła pozytywnie. Tak więc po otrzymaniu zezwolenia, początkowo co dwa tygodnie przyjeżdżał ksiądz z Rybnika by odprawiać msze św. I to jednak nie zadawalało mieszkańców. W 1923 roku po utworzeniu odrębnej diecezji w Katowicach, której administratorem był późniejszy kardynał i prymas Polski ks. Augustyn Hlond, do Książenic został wydelegowany na prośbę mieszkańców ówczesny wikary z Mysłowic, ks. Jan Pojda. Powierzono mu zorganizowanie nowej parafii Książenice-Kamień, mianując go tam lokalistą. Dzięki jego staraniom w 1924 roku istniejąca kaplica została całkowicie przebudowana i utworzono z niej tymczasowy kościół parafialny. Pozostawiono w nim tylko obraz Matki Boskiej Częstochowskiej i stacje drogi krzyżowej. Na wieży zaś zawieszono dzwon.

Po roku wytężonej pracy, 10 grudnia 1924 r. Administracja Apostolska Polskiego Śląska w Katowicach, w uznaniu pracy duszpasterskiej ks. Pojdy nadała mu tytuł „proboszcza” i prawo do noszenia „kołnierzyka proboszczowskiego”, a 1. sierpnia 1925 r. otrzymał instytucję kanoniczną na nowo utworzoną parafię książenicką.

W ramach przygotowań do jubileuszu, stowarzyszenie Razem dla Książenic w roku 2023 — w setną rocznicę utworzenia w Książenicach tzw. lokalii — zrealizowało projekt: „100 lat powstania książenickiej parafii”. Efekty tej pracy były:

• wystawa umieszczona na płocie przy plebanii,
• specjalna publikacja,
• galeria zdjęć dostępna na stronie internetowej stowarzyszenia

Dzisiejsza rocznica jest idealną okazją, by razem powrócić do tych wspomnień.